سد «سوها» یا «سوها گَلی» یک پدیده طبیعی مصنوعی است که در ارتفاع ۱۴۰۰ متری از سطح دریا و در بالای کوه قرار گرفته است. این منطقه با آب و هوای معتدل نشأت گرفته از هوای استان گیلان دارای منظره بسیار زیبا و رویایی است که از سه طرف به قله کوه با مراتع و جنگلی زیبا و از طرفی دیگر به درهای زیبا منتهی میشود.
مسیر دسترسی به سوها گلی از طریق جاده شهرآبی بی گلو به روستای «حور» میباشد.
تله کابین «حیران»
گردنه «حیران» در میان جاده ارتباطی آستارا و نمین قرار دارد؛ این گردنه از یک سو توسط جنگل احاطه شده و از سویی دیگر مشرف به درهای نسبتاً عمیق است؛ بنابراین میتوان گفت که از موقعیت جغرافیایی خاصی برخوردار است. تله کابین «حیران» از دل رشته کوههای البرز تا جنگل «فندوقلو» امتداد دارد.
مسیر دسترسی: جاده گیلان به استان اردبیل
«کوه سنگر» «حور»؛ مرتفعترین کوه «ویلکیج»
«کوهسنگر» با ارتفاع ۲۱۲۰ متر مرتفعترین کوه منطقه «ویلکیج» است که در بالادست روستای «حور» قرار گرفته و با موقعیت استثنایی که دارد، میتوانند از لحاظ گردشگری مورد توجه قرار بگیرید.
روستای «حور» چشمههای همچون «قره داغلی بلاغی»، چشمه «گوزه لر»، «مازان بلاغی» در جاده «کوهسنگر»، «حورا چشمه» و آبهای معدنی متعددی دارد که میتوان از صنعت گردشگری برای توسعه این منطقه استفاده برد.
وجود باغهای قدیمی، درختانی با قدمت بالا و باغات گیلاس و آلبالو که روستای «حور» را علاوه بر روستای رنگین کمان به روستای باغات گیلاس و آلبالو معروف کرده است.
درباره کاوشهای صورت گرفته در این منطقه میتوان گفت نخستین کسی که در مناطق «شیر شیر» و «موسی گولی» «حور» به تحقیقات باستانشناسی پرداخت «ژاک دمورگان» فرانسوی بود، او حاصل مطالعات خود را در مورد این منطقه تحت عنوان «تحقیقات باستانشناسی هیأت فرانسه» منتشر کرد.
حفاریهای وی و برادرش در سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۰۲ در «شیر شیر»، «موسی گولی» «حور» و نقاط همجوار آن در خاک تالش و آذربایجان انجام گرفت.
وجود چشمههای معدنی متعدد و رودخانهها و همچنین باغات سر به فلک کشیده از جمله آثار طبیعی این روستا به حساب میآیند.
وجود جنگل، چشمههای زلال و گوارا و انواع گیاهان دارویی همه ساله دهها هزار گردشگر از اقصی نقاط کشور به این منطقه کشانده و از موهبات الهی و طبیعت بکر که نمودی از بهشت روی زمین است استفاده میکنند.
بقعه شیخ «بدرالدین» نمینی
شیخ «بدرالدین» از مریدان پیر «قطبالدین» میانجی است که بقعه آن در داخل شهر نمین قرار دارد که محققان شهرستان نمین، تاریخ زندگی شیخ را قرن هفتم هجری عنوان میکنند.
از قرائن چنین معلوم میشود پیر «بدرالدین» نمینی از معروفترین اشخاص زمان خود بوده و مقبره ایشان در نمین به شیخ بدرالدین معروف است.
بقعه پیر «بدرالدین» در شهر نمین و در خیابان امام خمینی (ره)، روبروی ساختمان فرمانداری قرار گرفته است. نمای مقبره پیر، آجری ساده با ازاره سنگی دور تا دور آن و بدون تزئین و قاب بندی است.
شهرستان نمین علاوه بر مقبره تاریخی «شیخ بدرالدین» دارای مقبرههای تاریخی دیگر نیز است که «بابا روشن» و مقبره «پیر لنگ» از جمله این مقبرهها است.
مقبره «باباروشن» در دو کیلو متری روستای «خشه حیران» در درهای سبز و خرم واقع است و مقبره پیر لنگ در روستای ننه کران نیز بر بالای تپهای سر سبز واقع است. مردم به این بقعه اعتقاد زیادی دارند، بنای قبلی آن کاهگلی بوده که بعد از انقلاب اسلامی، توسط اهالی ننهکران بازسازی شده است.
ساختمان «صارم السلطنه»
خانه «صارم السلطنه» این خانه که در میدان اصلی شهر نمین قرار دارد مربوط به «میر کاظم خان صارمی»، یکی از رجال نمین در ادوار گذشته میباشد که اقامتگاه خاندان او بوده است. بنای این ساختمان مربوط به دوره قاجار است و عناصر معماری آن دوره به وضوح در بنا قابل مشاهده است.
بیشترین قسمت نمای خارجی بنا را چوب تشکیل میدهد که با سلیقهای خاص تراسی چوبی برای نمای آن ساخته شده است که از بالای این تراس، نمای زیبایی از شهر قابل رؤیت است. سبک ساخت بنا و به خصوص نمای آن کمتر در بناهای ایرانی مشهود است.
پیکره سنگی «بابا داوود»
پیکره سنگی «بابا داوود» عنبران در استان اردبیل، معروف به «ابوالهول»، ظرفیت گردشگری طبیعی و تاریخی بی نظیر با قابلیت جهانی است.
این پیکره در شهر «عنبران» از توابع شهرستان نمین و در ۴۰ کیلومتری اردبیل قرار دارد که با طی مسافتی یک کیلومتری از شهر «عنبران» به سمت روستای مرزی و تاریخی «عنبران علیا» در دره معروف به «تانگی» و بالاتر از چشمه «خان بلاغی» بر بلندای تپه معروف «بابا داوود»، به این پیکره زیبا میرسید.
روستای گردشگری «عنبران علیا»
«عنبران علیا» در نقطه صفر مرزی، یکی از جاذبههای شاخص گردشگری شهرستان نمین است که این روزها اقامتگاههای بومگردی آن، مورد توجه گردشگران است.
معابر سنگ فرش شده، زیبایی دوچندانی به روستا داده است؛ روستا بافت سنتی خود را حفظ کرده و معماری پلکانی روستا هدف گردشگری ماسوله را تداعی میکند.
۲ اثر ثبتی و بیش از هفتگنبد و بنای تاریخی در این روستا وجود دارد، از بناهایی که مربوط به مقبره پیر و باباها بوده به دلیل تخریب در سدههای اخیر باقی نمانده و تعمیر و احیای بناها در ۲۵۰ سال اخیر و بیشتر در دوره قاجار انجام شده است.
شهرستان نمین برای اقامت، اماکن بوم گردی در روستاهای «آرپاتپه»، «عنبران علیا» و روستای «نوشنق» دارد و همچنین دارای ۲ باب هتل در نمین و خارج از شهر نمین برای اقامت مسافرین و گردشگران فراهم است.
سد «سقزچی»
این سد مهمترین طرح عمرانی اجرا شده در روستای «سقزچی» است که عملیات اجرایی آن در سال ۱۳۸۷ شروع و در سال ۱۳۸۰ به بهرهبرداری رسید.
سد «سقزچی» از نوع خاکی غیر همگن با هسته رسی است که با ارتفاع ۲/۲۱ متر از پی و ۱/۱۹ متر از بستر رودخانه، طول تاج ۵۳۰ مترو عرض ۷ متر و حجم مفید ۴/۳ میلیون متر مکعب است که با هدف آبیاری اراضی کشاورزی «سقزچی» و روستاهای پاییندست احداث شده است.
در سد «سقزچی» علاوه بر جاذبههای طبیعی سد، امکان ماهیگیری برای علاقمندان و گردشگران فراهم است. همچنین این سد در فصول مختلف سال پذیرای گونههای مختلف پرندگان مهاجر و محلی است.
این سد به سبب نزدیکی به مرکز استان در فصول مختلف سال به ویژه در فصل بهار و تابستان پذیرای خیل عظیم گردشگرانی است که برای بهرهمندی از طبیعت منطقه در اطراف سد اتراق میکنند.
سد «سربند»
سد «سربند» که برگرفته از نام روستای نزدیک سد است در بخش مرکزی شهرستان نمین، روستای «سربند» قرار دارد. این سد از نوع سدهای خاکی با هسته رسی است که با هدف کشاورزی ایجاد شده است. این سد با نمای زیبایی که دارد جلوه خاصی به منطقه بخشیده است.
سد «عنبران»
سد «عنبران» با حجم یک میلیون مترمکعب در بالادست شهر مرزی عنبران با اهداف کنترل سیلاب، تغذیه چاهها و قنوات حاشیه رودخانه «عنبران چای» تا اتصال به «قره سو» و تأمین حقآبه ها و طرحهای گردشگری و صنایع روستایی احداث شده است.
سد «عنبران» مابین روستای گردشگری «عنبران علیا» و شهر عنبران واقع شده است که پیکره سنگی «بابا داوود»، معروف به «ابوالهول»، ظرفیت گردشگری طبیعی و تاریخی بی نظیر با قابلیت جهانی در نزدیکی این سد قرار دارد.
در نزدیکی سد «عنبران» و در روستای «عنبران علیا» واحدهای بوم گردی برای اقامت گردشگران در دسترس است. با احداث سایت گردشگری سد «عنبران» زنجیره گردشگری این سد تکمیل خواهد شد.
از دیگر سدهای شهرستان میتوان به سد کوچکی همچون سد «آق زمان کندی» و سد طبیعی «پته خور» اشاره کرد.
تالاب «پتهخور»
تالاب «پتهخور» در قسمت شرق دشت اردبیل، غرب کوههای «باغرو» و ۳ کیلومتری روستای «پتهخور»، شهرستان نمین واقع شده است.
این تالاب زهکش رودخانه «قرهسو» بوده و آب آن از ارتفاعات کوههای «باغرو» در جنوب شرقی و ادامه همین ارتفاعات یعنی اراضی جنگلی «فندقلو» در شرق شهرنمین سرچشمه میگیرد.
از شاخههای رودخانههای تأمین کننده تالاب «پتهخور» میتوان به «دورجینچای»، «اولاغانچای»، «موسیچای»، «مشهچای»، «ننهکران چای» و «پتهخور چای» اشاره کرد.
وجود چمنزارهای نسبتاً وسیع و متراکم، تنوع موجودات زنده گیاهی و جانوری، تولیدات زنجیره غذایی در آن، زیستگاه و پناهگاه مساعدی برای انواع جانوران، در این تالاب بوجود آورده است.تالاب «پته خور» محل فرود پرندگان مهاجر از جمله «درنای سیبری» است و مانند سایر تالابها، دارای ارزش استراحتگاهی بالایی است.
تالاب «قاراما»
یکی از جاذبههای طبیعی و گردشگری نمین و روستای «گللو» تالاب «قاراما» است که بین اهالی به دریاچه «قاراما» معروف است.
تالاب «قاراما» محل فرود پرندگان مهاجر مانند انواع «سارها»، پرندگان «ماهی خوار»، «پرستو های دریایی»، «غاز»، «اردک وحشی»، «فلامینگو» و «مرغابی» و… است.
تالابهایی دیگری این روستا عبارتند: «شمسی گوللی»، «گوللر»، «قوبیلار»